Барселонадагы Автономдук Университеттин (UAB) жетекчилиги астында Европалык VIVALDI долбоору целлюлоза, кагаз жана тамак-аш тармактары сыяктуу био-негиздүү компаниялардан чыккан көмүр кычкыл газы (CO₂) эмиссияларын химия өнөр жайы үчүн жогорку кошумча наркка ээ органикалык кислоталарга айландыруунун инновациялык жана туруктуу жолун иштеп чыкты (CO₂ эмиссиялары” термини көмүр кычкыл газынын (CO₂) атмосферага бөлүнүп чыгышын билдирет).
Сунушталган биотехнологиялык ыкмалар өнөр жайлардын көмүртек изин азайтат жана ошол эле учурда өндүрүш процесстеринин айлануусун жакшыртат, ошондой эле ал CO₂ негизиндеги жаңы секторго жол ачат.
Бул тууралуу макаланы илим жаңылыктарына адистешкен европалык AlphaGalileo агенттиги жарыялады.
Барселона Автономдук Университетинин (UAB) жетекчилигиндеги көп тармактуу жана эл аралык институттар менен компаниялардын консорциуму жакында Барселонада өткөн соңку жыйынында Европа Биримдигинин Horizon 2020 программасынын алкагында ишке ашырылган VIVALDI долбоорунун жыйынтыктарын сунуштады.
VIVALDI бул – CO₂ны кошумча наркка ээ органикалык кислоталар катары баалоо үчүн инновациялык био-негиздүү процесстер (innoVative bIo-based chains for CO₂ VALorisation as aDded-value organIc acids) дегенди билдирет. Бул консорциум акыркы төрт жыл бою био-негиздүү өнөр жайлардын көмүр кычкыл газы (CO₂) эмиссияларын химиялык сектор үчүн органикалык кошулмаларга айландырууга жөндөмдүү инновациялык, туруктуу жана пайдалуу биотехнологиялык жолду иштеп чыгуу менен алектенди.
Макалада айтылганга караганда, негизги биоөнөр жай секторлоруна (тамак-аш, кагаз, биоэтанол жана биохимиялык продукциялар) багытталган VIVALDIнин сунушу CO₂ эмиссияларын кармоодон, тазалоодон жана кайра иштетүүдөн турат.
Бул электрохимиялык жана биотехнологиялык технологияларды айкалыштыруу аркылуу жөнөкөй органикалык кошулмаларды (метанол жана кумурска кислотасы) өндүрүү аркылуу ишке ашырылды, алар учурда казылып алынган отундан өндүрүлгөн татаал кошумча наркка ээ органикалык кислоталарды өндүрүү үчүн негизги элементтер болуп кызмат кылат. Алынган кошулмалар өнөр жай процессинде өз ордунда колдонулуп, анын туруктуулугун жана айлануусун жакшыртат.
Ошондой эле биожеткирүүчү заводдор үчүн жаңы биоматериалдардын (мисалы, биопластмасса) негизги компоненттери же малдын тоютун толуктоо үчүн жаңы бизнес мүмкүнчүлүктөрүн ачат. VIVALDI концепциясын өнөр жайларга интеграциялоо көмүртек эмиссияларын жана биопродукцияларды өндүрүүдө казылып алынган отунга болгон көз карандылыкты азайтат: бул учурда энергия, чийки зат, жер жана суу сыяктуу негизги ресурстарды интенсивдүү пайдаланууну камтыйт.
Сүрөттө: VIVALDI европалык долбоорунун командасы. Cүрөт www.vivaldi-h2020.eu сайтынан алынды.
Жаңы методология биопластикалык буюмдар (бычак-кашыктар) жана малдын тоютуна жаңы кошумчалар алынган концепциянын далили катары текшерилди. Мындан тышкары, долбоор CO₂ны кармоо жана тазалоо, ошондой эле аны электрохимиялык жол менен кумурска кислотасына же метанолго чейин редукциялоо сыяктуу процесстин ар кандай фазаларынын функционалдуулугун жана иштешин жакшыртты.
Иштелип чыккан чечим био-негизделген компаниялардын ар кандай түрлөрүндө кайталанышы мүмкүн.
“Бул электрохимиялык CO₂ редукциясын жана ар кандай продукцияларды туруктуу өндүрүү үчүн биологиялык процесстерди интеграциялоого жетишкен пионердик методология. Бул бизге CO₂ны колдонууга жана баалоого негизделген жаңы өнөр жайды, CO₂ негизиндеги өнөр жайды өнүктүрүүдө алдыга жылууга мүмкүндүк берерине ишенебиз. Бул Европа Биримдиги тарабынан белгиленген климаттык жана биоэкономикалык максаттарга ылайык көмүртек изин жана казылып алынган отунга болгон көз карандылыкты азайтууга салым кошот”, – дейт Барселонадагы Автономдуу Университеттин (UAB) Химиялык, биологиялык жана экологиялык инженерия кафедрасынын профессору жана VIVALDIнин координатору Альберт Гисасола AlphaGalileo агенттиги жарыялаган макаладагы маегинде.
Изилдөө тобу азыр өз методологиясын 1 м³ чейинки реакторлор менен пилоттук масштабга өткөрүүнү жана бул жаңы VIVALDI чечимдерин CO₂ бөлүп чыгаруучу башка процесстерде колдонууну изилдөөнү көздөп жатат. Мындан тышкары, изилдөө тобу пуриндерден пайда болгон аммиакты биоэлектрохимиялык жол менен кайтарып алууга басым жасоодо.
Дээрлик жети миллион евро бюджети бар VIVALDI долбоору Европа Биримдигинин Horizon 2020 изилдөө жана инновациялык программасынан № 101000441 гранттык келишиминин негизинде каржыланган.
Шилтемелер:
- Жаңылык https://www.alphagalileo.org сайтынан которулду.
- VIVALDI долбоорунун веб-сайты: www.vivaldi-h2020.eu
- Илимий терминге түшүндүрмөнү Эл Илим фонду даярдады.
- Башкы сүрөт Unsplash сайтынан алынды.
