Грац техникалык университетинин изилдөөчүлөрү BRAVE Analytics компаниясы менен биргеликте дене суюктуктарындагы нанопластиктерди аныктоо жана алардын курамын изилдөө ыкмасын иштеп чыгышты. Бул тууралуу макала Alphagalileo сайтына жарыяланды.
Микропластиктер жана алардан да кичинекей нанопластиктер адам денесине ар кандай жолдор менен – тамак-аш же дем алган аба аркылуу кирет. Булардын көп бөлүгү организмден чыгарылса да, белгилүү бир бөлүгү органдарда, канда жана башка дене суюктуктарында кала берет.
Макалада айтылгандай, эки жыл мурда BRAVE Analytics стартабы менен биргеликте баштаган FFG Nano-VISION долбоорунда Грац техникалык университетинин Электрондук микроскопия жана наноанализ институтунун Харальд Фитцек жетектеген тобу жана Грацтын офтальмологу нанопластиктер офтальмологияда да роль ойной тургандыгы жөнүндө маселени изилдешти.
Долбоор боюнча өнөктөштөр азыр тунук дене суюктуктарындагы нанопластиктерди аныктоо, санын өлчөө жана алардын химиялык курамын билүү ыкмасын иштеп чыга алышты. Бул ыкманын мисалы катары, изилдөө тобу көз ичиндеги линзалар нанопластиктерди бөлүп чыгарабы деген суроону иликтөөдө. Мындай изилдөөлөр буга чейин жүргүзүлгөн эмес жана алгачкы жыйынтыктар илимий журналга жиберилген.
Микро жана нанопластиктер эки баскычта аныкталат. BRAVE Analytics тарабынан иштелип чыккан сенсордук платформа анализ үчүн суюктукту соруп, аны айнек түтүкчө аркылуу соруп өткөрөт. Ал жерде алсыз фокусталган лазер агым багытында же ага каршы суюктук аркылуу жарык берет. Эгерде жарык кандайдыр бир бөлүкчөлөргө тийсе, лазер импульсу аларды ылдамдатат же жайлатат – чоңураак бөлүкчөлөр кичинелерге караганда күчтүүрөөк. Ар кандай ылдамдык маанилери бөлүкчөлөрдүн өлчөмү жана суюктуктагы концентрациясы жөнүндө жыйынтык чыгарууга мүмкүндүк берет.
Оптофлюидикалык күч индукциясы деп аталган бул ыкма BRAVE Analytics компаниясынын адиси Кристиан Хилл тарабынан иштелип чыккан. Жаңылык – оптофлюидикалык күч индукциясын Раман спектроскопиясы менен айкалыштыруу.
Эми суюктуктагы өзүнчө бөлүкчөлөр чачыраткан лазер жарыгынын спектри да анализденет. Жарыктын кичинекей бөлүгү, Раман чачыроосу деп аталган, лазердин өзүнө караганда башка жыштыкка ээ, бул бөлүкчөлөрдүн курамы жөнүндө корутунду чыгарууга мүмкүндүк берет.
“Фокусталган бөлүкчөлөрдүн материалына жараша, жыштык маанилери ар бир учурда бир аз айырмаланат жана ошентип так химиялык курамды көрсөтөт,” дейт Раман спектроскопиясынын адиси Харальд Фитцек. “Бул өзгөчө органикалык материалдар жана пластиктер менен жакшы иштейт.”
Электрондук микроскопия жана наноанализ институту учурда көз ичи линзалары өзүнөн өзү, механикалык чыңалуудан кийин же лазер энергиясына кабылганда нанопластиктерди бөлүп чыгаруу деңгээлин андан ары изилдөөлөрдү жүргүзүүдө.
“Микро – жана нанопластиктерди аныктоо ыкмабыз заара, көздүн жашы же кандын плазмасы сыяктуу дене суюктуктарына колдонулушу мүмкүн. Бирок, ал ошондой эле өнөр жайындагы, ичүүчү жана агынды суулардагы суюктук агымдарын үзгүлтүксүз көзөмөлдөө үчүн да ылайыктуу”, – дейт Харальд Фитцек Alphagalileo сайтындагы макалада.
Шилтеме:
Толук библиографиялык маалымат: Optofluidic Force Induction Meets Raman Spectroscopy and Inductively Coupled Plasma-Mass Spectrometry: A New Hyphenated Technique for Comprehensive and Complementary Characterizations of Single Particles
Authors: Christian Neuper, Marko Šimić, Thomas E. Lockwood, Raquel Gonzalez de Vega, Ulrich Hohenester, Harald Fitzek, Lukas Schlatt, Christian Hill, David Clases
In: Analytical Chemistry, Vol 96/Issue 21, 8291–8299
Сүрөт Unsplash сайтынан алынды.
14/04/2025 TU Graz
